Mái Ấm Mai Tâm

Mai Tam Shelter

Mái Ấm Mai Tâm - Mai Tam Shelter

Bước cùng con trên mỗi chặng đường

“Mẹ ơi” – Chị Nguyễn Thị Trung Hoà (nhân viên y tế) lặng người khi nghe tiếng một em nhỏ ở gọi mình. 10 năm đồng hành với các em ở mái ấm Mai Tâm, điều quý giá nhất chị và các nhân viên ở đây nhận được là tình cảm ruột thịt mà các bé dành cho mình. 

Lo từng bữa ăn

“Mái ấm chẳng bao giờ ít việc cả, lúc nào cũng có vô số việc cần lo toan” – Chị Hoàng Thị Lệ Thu (nhân viên chăm sóc) chia sẻ. Không nhiều việc sao được khi ngôi nhà nhỏ bé này là nơi trú ngụ của gần 90 em nhỏ và hơn 20 bà mẹ chịu ảnh hưởng của HIV. Để gánh vác khối lượng công việc khổng lồ ấy, ngoài các cha, các soeur, mái ấm hiện có 16 nhân viên thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau: nhân viên kế toán, đầu bếp, giáo viên, nhân viên vệ sinh, nhân viên chăm sóc, nhân viên hành chính – nhân sự, tài xế, trợ lý Ban Giám đốc. Mỗi vị trí đều có những niềm vui, những khó khăn và những trọng trách khác nhau. Nhưng tất cả đều rất cần cái tâm, tinh thần hy sinh và trái tim nhẫn nại. 

Các nhân viên đồng hành xuyên suốt trong quá trình phát triển của các em

Là một trong những tình nguyện viên đầu tiên của mái ấm, chị Thu cho biết: “Thời điểm đầu tiên khó khăn vô cùng. Bệnh nhân không nhiều, nhưng là những người bệnh nặng, thậm chí hấp hối. Có những em nhỏ khi được đưa đến ghẻ lở đến mức cả người đầy vảy. Mọi thứ đều thiếu thốn, kể cả về y tế, nhân lực lẫn tài chính, mọi người phải lo từng bữa ăn”.  

Khi đó nhiều người chưa có hiểu biết đầy đủ về HIV, cả xã hội đều sợ hãi trước sự bùng nổ đại dịch thế kỷ. Chị Thu cũng vậy. “Nhưng nhìn thấy những bệnh nhân hấp hối, em nhỏ chất chứa nỗi sợ hãi bị bỏ rơi tôi thấy tội nghiệp quá. Vì thế tôi quyết định chuyển hẳn vào mái ấm ở bên chăm sóc họ những lúc như vậy” – Chị tâm sự.

Các nhân viên luôn nỗ lực để các con được lớn lên như bạn bè đồng trang lứa

Hơn 16 năm làm việc ở mái ấm, chị Thu đã trải qua nhiều vị trí khác nhau. Ở mỗi thời điểm, chị có một lý do để ở lại: “Vào năm 2005, phác đồ điều trị của các em 5 năm phải đổi một lần, nên 5 năm là một dấu mốc rất quan trọng quyết định việc các em có qua khỏi hay không. Tôi cố gắng cùng các em vượt qua thời điểm khó khăn nhất. Đến năm 2010, các nghiên cứu mới chỉ ra rằng nếu tuân thủ tốt điều trị các em hoàn toàn có thể sống với HIV như một căn bệnh mãn tính. Khi đó tôi lại nhìn xa hơn một chút, nghĩ rằng khi lớn hơn, các em sẽ cần một người đủ tin tưởng để ở bên trò chuyện, tâm sự. Bây giờ, tôi mong muốn nhìn thấy quả ngọt đã gieo trồng, chờ ngày các em trưởng thành, có công việc yêu thích, có thể tự đi trên đôi chân của mình”. 

Chỉ cần con khỏe mạnh

Nếu như chị Thu là người đồng hành cùng các em trong đời sống thường ngày thì chị Nguyễn Thị Trung Hoà là người sẽ là chăm sóc các em khi đau ốm. 10 năm nay, chị Hoà chịu trách nhiệm theo dõi sức khoẻ từng em nhỏ tại mái ấm. Liên hệ làm thủ tục xét nghiệm cho những bé mới vào, theo dõi tác dụng phụ của thuốc ARV, xử lý khi các em có vấn đề về sức khỏe…là công việc hàng ngày của chị. 

Do sức đề kháng của các em ở mái ấm yếu hơn những trẻ bình thường, mỗi khi trái gió trở trời có một bé bệnh cả mái ấm sẽ cùng bệnh. Có những thời điểm, chị Hoà phải thức suốt đêm chăm cùng lúc 10 bé sốt hay chạy qua chạy lại giữa nhiều bệnh viện khác nhau. 

Nhân viên phòng y tế đo huyết áp cho một em ở mái ấm

Chị tâm sự: “Có nhiều kỷ niệm dở khóc dở cười như nửa đêm bé nôn ra khắp người hay tè ướt hết áo mình. Nhiều khi sau một đêm chăm bệnh thức dậy thấy mình đuối lắm. Nhưng không sao hết, tôi vượt qua hết, chỉ cần nhìn thấy các con khoẻ mạnh là mình thấy vui rồi”.

Vậy mà cũng có những lúc, chị Hoà cũng phải bất lực trước bệnh tình của các con. Bé Vi là một trường hợp như thế. Bé rời khỏi mái ấm để xây dựng gia đình riêng và được đón về trong tình trạng kháng thuốc, đã bước sang giai đoạn AIDS. Mẹ mất sớm, từ nhỏ thiếu thốn tình yêu thương của gia đình, trong những ngày cuối đời được chị Hoà chăm sóc Vi khao khát được gọi chị một tiếng “mẹ”. Thấy bé ngày càng yếu đi, chị thủ thỉ: “Con cứ gọi mẹ là mẹ. Con ráng khoẻ lại rồi lên nhà mẹ, để mẹ tổ chức sinh nhật cho con”. Nhưng Vi đã không chờ được ngày đó. Không lâu sau con mất trong niềm tiếc thương vô hạn của các thành viên trong mái ấm. Niềm an ủi duy nhất của chị Hoà là cho tới tận lúc ra đi con vẫn lành lặn, không phải chịu đựng sự lở loét, đau đớn về da thịt. 

Công việc ở mái ấm tuy nhiều vất vả nhưng lại có sức hút mãnh liệt để những nhân viên như chị Hoà, chị Thu cống hiến nhiều năm. Với chị Hoà, đó là cái tình mà các em dành cho mình. Có những bé gắn bó lâu một ngày đột nhiên gọi “mẹ ơi”. Có bé tâm lý bất ổn, tự giải phóng cảm xúc bằng cách tự làm đau chính mình. Thường xuyên trò chuyện, tâm tình, một ngày em bảo: “Trước nay con nghĩ cô Hoà khó, cô Hoà nghiêm khắc. Khi con tiếp xúc với cô Hoà, trải qua thời gian rồi con mới hiểu”. Em giờ đã thay đổi và không còn tự hành hạ mình nữa. Những chuyện nho nhỏ như thế là động lực to lớn để chị tiếp tục gắn bó với công việc của mình. 

Với chị Thu, niềm hạnh phúc lớn nhất là được chứng kiến quá trình trưởng thành của các em và thấy rõ tỷ lệ tử vong do HIV của các em ngày càng giảm dần. Nghe một bạn nhỏ chia sẻ rằng “ước mơ của con là sau này lớn lên sẽ nuôi được gia đình và các em tại mái ấm”, chị tự hào đã nuôi dưỡng các con nên người. 

Với mỗi nhân viên, Mai Tâm không đơn thuần chỉ là một cơ sở bảo trợ xã hội, một mái ấm đơn thuần. Nhưng nơi đây còn là ngôi nhà chung mà mỗi thành viên đều là những người thân ruột thịt. Đặt mình vào tâm tình của những người làm cha làm mẹ, chị Thu, chị Hoà và các nhân viên khác luôn nỗ lực hết mình để che chở, yêu thương và mang đến cho các con một cuộc sống tốt đẹp nhất. 

Hành trình gieo yêu thương

Mùa hè năm 2020, chúng con – các anh chị em của mái ấm Mai Tâm đã thực hiện chuyến từ thiện đến với những buôn làng khó khăn, phong cùi tại tỉnh Gia Lai. Niềm hạnh phúc đã theo bước chân chúng con trên mỗi chặng đường. Hãy cùng chúng con nhìn lại chuyến đi ý nghĩa ấy thông qua những bức ảnh sau đây. 

Vượt qua quãng đường dài 500km, những phần quà bao gồm mì gói, gạo, nước mắm, dầu ăn…được chúng con trao đến tay những hộ gia đình khó khăn tại Gia Lai. 

Đến với mỗi gia đình, chúng con đều tranh thủ cơ hội trò chuyện và thăm hỏi những người dân ở đây. Mặc dù cuộc sống không như ý, nhưng chúng con nhìn thấy ở họ luôn toát lên tinh thần lạc quan. Họ mạnh mẽ đối diện với nghịch cảnh và giữ vững niềm hy vọng về một ngày mai tươi sáng. 

Bạn M.T. chia sẻ: “Dân làng chào đón chúng tôi hết sức niềm nở và hân hoan. Họ tươi cười, bắt tay và sẵn lòng phụ chuyển đồ giúp chúng tôi. Riêng đám trẻ con thì đáng yêu vô cùng. Tiếng trẻ nói cười ríu rít làm tôi nhớ đến thời gian khi còn ở nhà cùng ba mẹ. Những ngày tháng ấy tuy nghèo khổ nhưng có tình thương của gia đình”.

Chúng con tự tay chuẩn bị những phần ăn sáng cho dân làng. Những phần ăn sáng đơn giản là những tô mì gói được nấu với nước sôi, nhưng chúng con thấy ánh mắt của người dân nơi đây lóe lên niềm vui và sự hạnh phúc khi nhận được tô mì gói từ chúng con gởi trao. Các cụ ông cụ bà và các em nhỏ ăn sạch đến giọt nước cuối cùng. 

Dù đường xa, thời tiết nóng nực và phải khiêng vác nhiều đồ nặng nhưng không ai than vãn mà anh chị em chúng con luôn phụ giúp lẫn nhau, nhiệt tình gõ cửa từng nhà và nở nụ cười thật tươi tắn gặp gỡ người dân.

Sau chuyến đi này, mỗi người chúng con đều rút ra cho mình những bài học ý nghĩa. Có bạn học được cách biết đủ và biết hài lòng với những gì mình đang có, vì trong cuộc sống còn nhiều hoàn cảnh khó khăn hơn mình. Có bạn hiểu rằng cho dù rơi vào hoàn cảnh nào, chúng ta cần chấp nhận thực tại, giữ vững tinh thần lạc quan và cái tâm trong sáng. Có bạn đã can đảm vượt qua những nỗi sợ của mình để trao đi yêu thương và tạo niềm vui cho người khác. 

Những trải nghiệm này sẽ là hành trang quý giá để chúng con ngày một trưởng thành, sâu sắc hơn trong suy nghĩ và vững vàng hơn về nhân cách trong tương lai.

Những tình nguyện viên nhí

Không có sự hỗ trợ của các tình nguyện viên trong mùa dịch, các bạn nhỏ ở mái ấm Mai Tâm trở thành những “tình nguyện viên nhí”, phụ giúp các mẹ chăm sóc những em nhỏ, hoàn thành công việc nhà trong kỳ nghỉ hè. 

Đã thành thông lệ, hàng năm cứ đến kỳ nghỉ hè, các em nhỏ tại mái ấm Mai Tâm lại xông xáo thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt. Đó là san sẻ công việc với các bảo mẫu, nhân viên trong mái ấm. Năm nay, khi mái ấm không thể đón tiếp tình nguyện viên và khách viếng thăm do dịch bệnh, sự hỗ trợ của các em lại càng có ý nghĩa hơn.  

Các bạn nữ ở Mai Tâm khéo léo chăm em nhỏ

Mỗi ngày, các em sẽ chia ra thành nhiều nhóm, phụ trách những công việc khác nhau tùy theo khả năng của mình. Những bạn lớn có thể hỗ trợ chăm sóc các em nhỏ: chơi với trẻ, cho trẻ ăn, thay tã và tắm rửa cho trẻ, ru trẻ ngủ… Các em nhỏ hơn thì giúp đỡ việc nhà như nấu nướng, vệ sinh nhà cửa, sắp xếp đồ đạc, giặt giũ và phơi quần áo… Ngoài ra, trong thời gian giãn cách xã hội, các bạn còn phụ các cha, các soeur nấu những bữa cơm tình nghĩa cho các khu cách ly hay chuẩn bị phần quà cho những hoàn cảnh khó khăn.

Các em san sẻ nhau trong công việc chung

Để khuyến khích các em, hàng tháng mái ấm có bảng phân công cụ thể cho mỗi thành viên và đánh giá điểm số dựa trên chất lượng công việc của từng người. Khi kỳ nghỉ hè kết thúc, những điểm thưởng này sẽ được tổng kết và quy đổi thành các khoản tiền tiêu vặt. Dưới sự hỗ trợ và quản lý của mái ấm, các em có thể mua cho mình những đồ vật hoặc món ăn mà mình yêu thích. 

Tuỳ khả năng mà các em lựa chọn cho mình công việc phù hợp 

Trở thành một tình nguyện viên nhí cũng chính là cơ hội để các em nhỏ tại mái ấm học cách cho đi qua sự phục vụ và trưởng thành hơn về nhân cách mỗi ngày. Chị Phương (nhân viên mái ấm) cho biết: “Các em rất hào hứng khi được tham gia những công việc như vậy. Hoạt động thường niên này giúp cho các em làm quen với những công việc nhà, biết cách san sẻ với nhau trong cùng một gia đình. Sau này khi trưởng thành các em có thể tự lo cho bản thân và xây dựng tổ ấm của riêng mình. Ngoài ra, các em còn rèn luyện được những đức tính tốt như kiên nhẫn, đúng giờ, đón nhận công việc với thái độ vui vẻ”. 

Các bạn nhỏ phụ giúp sơ chế thực phẩm để chuẩn bị những bữa cơm cho các khu cách ly

Mùa hè năm nay trở nên đặc biệt hơn với nhiều bạn nhỏ sống trong vùng dịch. Các em gặp nhiều hạn chế trong việc tham gia các hoạt động giải trí và giáo dục. Tuy nhiên, ngay trong chính ngôi nhà của mình, các em cũng có thể tham gia nhiều hoạt động bổ ích và gặt hái cho mình những bài học giá trị. Mái ấm Mai Tâm mong rằng mỗi bạn nhỏ sẽ trải nghiệm mùa hè lý thú theo cách riêng của mình. 

Học cách cho đi

Bên cạnh việc chăm sóc về sức khoẻ và giáo dục về tri thức, giáo dục về đạo đức và nhân bản là một trong những điều mái ấm Mai Tâm luôn chú trọng để bồi đắp nên các mầm non tương lai có tấm lòng biết ơn  và trái tim nhân ái luôn biết cho đi.

Các em nhỏ khi đến với mái ấm Mai Tâm đều có hoàn cảnh riêng. Các em thiếu thốn sự quan tâm và yêu thương của người thân ruột thịt, dễ nhạy cảm và tổn thương trước định kiến của xã hội. Người ta không thể học được cách yêu thương nếu không được yêu thương, cũng như không thể cho đi những điều họ không có. Vì thế, Mai Tâm luôn nỗ lực để cho các em một mái nhà chung ấm áp, nơi các em được bù đắp những tổn thương nội tâm và cảm nhận được sự yêu thương, chăm sóc của các thành viên trong gia đình.

Mái ấm Mai Tâm là nơi các em nhỏ chịu ảnh hưởng bởi HIV được cảm nhận tình cảm ấm áp của gia đình

Trong cách giáo dục các em, mái ấm luôn duy trì sự kiên nhẫn, thấu hiểu và bao dung để các em hiểu rằng mình được quan tâm, yêu thương và tôn trọng chứ không bị ghét bỏ. Mọi hành vi bạo lực trong cả hành động lẫn lời nói với các em đều bị hạn chế để tránh các em chịu tổn thương tâm lý hoặc có xu hướng bạo lực trong tương lai. 

Từ lứa tuổi mầm non, các em nhỏ đã được giáo dục theo phương pháp Montessori, đề cao tinh thần tự lập và tự do phát triển. Vì thế, các em sớm biết tự chăm sóc bản thân, phụ giúp các mẹ công việc nhà và lo lắng cho các em nhỏ hơn mình. Qua đó, các em học cách sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội khi trưởng thành.

Những lời nhắn gửi thân thương từ các em nhỏ 

Đồng thời, các em luôn được khuyến khích học cách bày tỏ tình yêu thương với những anh chị em sống trong ngôi nhà Mai Tâm. Trong các buổi sinh hoạt chung, các em được học và thực hành điều đó bằng cách trực tiếp chia sẻ cảm xúc hoặc viết ra những lời cảm ơn, biết ơn cho người mà mình yêu quý. Những thói quen nhỏ này sẽ giúp các em lớn lên với một trái tim rộng mở, biết đón nhận và lan tỏa tinh thần nhân ái. 

Không chỉ trong phạm vị mái ấm, các em nhỏ còn được cùng nhân viên của mái ấm tham gia các chương trình thiện nguyện tại TP.HCM như phát quà cho người vô gia cư trên đường phố, hoặc phát quà và thăm viếng bà con vùng sâu, vùng xa như Kon Tum, Gia Lai, Tây Ninh… Những hoạt động này là cơ hội để các em được mở rộng nhân sinh quan, biết trân trọng những gì mình đang có và học cách san sẻ cho những hoàn cảnh khó khăn hơn mình. 

Các em nhỏ của mái ấm Mai Tâm phát quà cho những gia đình có hoàn cảnh khó khăn

“Khi con phát quà bánh cho các em nhỏ, các em rất vui vẻ, đưa gì nhận đó không đòi hỏi thêm. Với người lớn họ vui vẻ nhận quà và không cằn nhằn gì cả. Tụi con được dân làng mời dùng cơm lam. Mặc dù không vừa miệng nhưng con vẫn ăn để mọi người vui. Sau chuyến đi con nhận ra mình phải biết chia sẻ cho người khác và quan tâm, nâng đỡ những hoàn cảnh khó khăn” – Bé K.A chia sẻ trong bài thu hoạch về chuyến đi từ thiện tại Gia Lai. 

Linh mục phụ trách mái ấm cho biết: “Các cha luôn nỗ lực xây dựng cho các em một nhân cách tốt đẹp và khuyến khích các em mình đã được yêu thương như thế nào thì về sau, mong các em cũng chia sẻ điều mình đã được nhận cho những người khó khăn như mình”.

Nuôi dưỡng cùng lúc 87 em nhỏ với nhiều độ tuổi khác nhau, mái ấm Mai Tâm cũng gặp phải những khó khăn nhất định trong việc nắm bắt tâm sinh lý và tìm ra phương pháp giáo dục phù hợp cho từng trẻ, đặc biệt là các em tuổi vị thành niên. Tuy nhiên, bằng trái tim của những người làm cha làm mẹ, các cha, các thầy và nhân viên của mái ấm luôn hết lòng chăm sóc, dạy dỗ và tạo điều kiện tốt nhất để mọi đứa trẻ đều trưởng thành khỏe mạnh về cả thể chất lẫn tâm hồn. 

Truyện ngắn: Chuyện cái áo (trích “Chiếc chiếu sau bụi hoa quỳnh”)

“Có lần, cha Toại đi đâu về và xin được một thùng đồ cũ của trẻ em đem phân phát cho mọi người. Biết Tâm thích một cái áo thun trong số đó, trong lúc phân phát, cha đã vờ hỏi: ‘Cha cho con cái áo này, ngược lại, con cho cha cái áo vest của con được không?’. Em cười lắc đầu: ‘Mất thứ gì cũng được chứ con hông bao giờ chịu đổi cái áo mẹ cho đâu!’.”

Cậu bé có cái áo đẹp duy nhất trong Mái ấm là Tâm. Tâm năm đó chừng 6–7 tuổi. Em đến với Mái ấm trong hoàn cảnh đặc biệt. 

Mẹ em trước kia “hành nghề” ở biên giới Campuchia. Nghe đâu trước khi mất, mẹ đã trao em cho một người lái xe ôm quen thuộc và ông đưa em về làm con trong một gia đình vùng biên giới. Em lớn lên trong sự đùm bọc và tình yêu thương của cha mẹ nuôi cho đến một ngày em bị tai nạn gãy chân phải mổ. 

Đó cũng là giây phút gia đình biết được Tâm đã mắc bệnh từ mẹ ruột của mình từ khi mới được sanh ra. 

Hoang mang không biết thế nào, vì nơi đây là vùng quê hẻo lánh, không có điều kiện gì để chăm sóc một đứa bé bị HIV. 

Cuối cùng, gia đình được một người thân giới thiệu lên thành phố và đưa em vào Mái ấm. 

Ngày vào, cậu bé mang theo một chiếc giỏ nhỏ, trong đó chỉ có vài bộ đồ. Cha mẹ nói với em rằng cho em lên Sài Gòn để đi học. Vì thế, chỉ có thể sắm cho em được một cái áo vest đẹp để dành mai mốt đi học mà mặc. 

Tâm không hề biết mình đã mắc bệnh hiểm nghèo. Cậu bé quý cái áo đó lắm, lúc nào cũng để ý cái giỏ bên cạnh mình, lâu lâu hay lôi cái áo trong giỏ ra để ngắm nghía và hay khoe với mọi người về cái áo đẹp của mình. 

Tâm được mọi người trong mái ấm yêu thương vì hiền hòa và chân thật. Có lần, cha Toại đi đâu về và xin được một thùng đồ cũ của trẻ em đem phân phát cho mọi người. Biết Tâm thích một cái áo thun trong số đó, trong lúc phân phát, cha đã vờ hỏi: “Cha cho con cái áo này, ngược lại, con cho cha cái áo vest của con được không?”. Em cười lắc đầu: “Mất thứ gì cũng được chứ con hông bao giờ chịu đổi cái áo mẹ cho đâu!”.

Rồi điều gì đến cũng đến. Tưởng chừng như Tâm đã có thể khoẻ lại khi được uống thuốc như bao đứa trẻ khác, nhưng không… Da mặt em từ từ bị bong ra như bị phỏng, má em sưng lên, máu rướm ra làm cho em vừa ngứa, vừa đau, vừa rát. Cha và các sơ phải băng một miếng gạc để che lại vết lở trên mặt, nhưng vết lở càng ngày càng loang to, do em hay đưa tay lên gãi. 

Lúc em trở nặng, cha vừa ngồi một bên giữ tay em để khỏi gãi, vừa nhờ người cầm quạt quạt lên mặt cho em bớt rát. Bác sĩ chịu thua không biết phải làm gì với căn bệnh kì lạ của em. 

Ngày trước khi em vào viện lần cuối cùng, mái ấm được mời đi ăn đám cưới của một cô nhân viên trong nhà. Tất cả các trẻ đều háo hức, vì đó là lần đầu tiên chúng nó được đi ăn cưới, được nhìn thấy cô dâu chú rể, đứa nào cũng muốn diện cho mình một bộ đồ đẹp nhất. Có một bé trai trong mái ấm lẽo đẽo sau lưng cha Toại để than: “Cha ơi, con không có áo mới!”. 

Thời đó, cha chỉ mới xin được quần áo sơ sinh cũ, chưa có ai cho đồ cho trẻ 5-6 tuổi. Cha nói: “Thôi con mặc đại bộ này đi, mai mốt có đồ mới, cha lấy cho con”. Rồi sau đó cả nhà kéo nhau đi. 

Tâm phải ở nhà vì mặt em bị nặng, không thể ra đường được. Đến tiệc cưới, mọi người giật mình vì thấy cậu bé đến xin đồ lúc sáng đang mặc chiếc áo vest thật đẹp và nhìn rất quen. 

Cha liền hỏi: “Ủa, sao con nói không có áo? Cái áo con đang mặc này từ đâu?”. Em trả lời: “Dạ anh Tâm cho con đó cha. Anh Tâm nghe nói con không có áo mặc nên lấy cái này đưa cho con”.

Bé Tâm đã cho đi cái áo đẹp nhất, quý nhất của mình để bạn có áo mặc trong dịp trọng đại. Cái áo mà em không bao giờ muốn rời xa, vì là món quà ba mẹ tặng cho em. 

Mấy ngày sau đó, Tâm nhập viện, và về với Chúa. Đêm đó, lần đầu tiên, mọi người nhìn thấy các y bác sĩ trong bệnh viện rớt nước mắt trước sự ra đi của một em bé như Tâm.