Mái Ấm Mai Tâm

Mai Tam Shelter

Mái Ấm Mai Tâm - Mai Tam Shelter

Chắp cánh cho những ước mơ

Các em nhỏ đang chung sống tại mái ấm Mai Tâm là những mảnh đời với nhiều tổn thương, rạn vỡ. Nhưng các em luôn khát khao và nuôi dưỡng trong mình những ước mơ tốt đẹp và hướng về ngày mai tươi sáng. 

M.P. năm nay 15 tuổi, em đang học lớp 10 tại một trường THPT ở Thủ Đức. Tính đến hiện tại, M.P. đã có 12 năm sống tại mái ấm Mai Tâm.Từ lúc còn là một bé con chưa hiểu chuyện cho đến lúc trở thành cô thiếu nữ với mái tóc đen dài, M.P. sớm đã coi các mẹ, các anh chị em tại mái ấm như những người thân của mình. Bạn bè ở lớp không biết về căn bệnh của M.P. Cô bé cũng không sợ mọi người biết và xa lánh mình, vì “nếu các bạn không chơi với mình nữa thì mình vẫn có người nhà bên cạnh”. 

Một cậu bé đang ôn lại bài vở trước giờ đi thi tại phòng đọc sách của mái ấm

“Ở đây, em thích nhất là được đi học. Sau khi học xong cấp 3, em muốn vào đại học, theo đuổi chuyên ngành sư phạm, trở thành giáo viên và quay trở lại làm công tác giáo dục cho các em nhỏ tại mái ấm” – M.P. chia sẻ về ước mơ của mình.  

Trong phòng đọc của mái ấm, cậu bé T.T. đang tranh thủ ôn tập bài vở cho kỳ thi cuối kỳ. T. T. không nhớ mình đã sống ở mái ấm bao lâu, chỉ biết từ lúc có nhận thức, em đã được các mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng. Mặc dù chỉ mới 8 tuổi, em đã biết phụ các mẹ rửa bát, gấp chăn màn và dọn dẹp nhà cửa. T.T. khoe ở lớp em học giỏi nhất môn tập làm văn, lịch sử, địa lý và tin học. Tuy nhiên, đam mê lớn nhất của cậu bé là bóng đá. T.T. là thủ môn cừ khôi trong đội bóng đá của trường. Sau giờ học em dành hầu hết thời gian cho những trận cầu với bạn bè. T.T. dõng dạc tuyên bố: “Sau này lớn lên, em sẽ làm cầu thủ bóng đá”.

Chuyến xe đón những em nhỏ đến trường

Cũng như M.P. và T.T, những em nhỏ khác tại mái ấm Mai Tâm được khuyến khích nuôi dưỡng những ước mơ của mình. Các em có những ước mơ rất hồn nhiên như muốn học thật giỏi để sau này chăm sóc các mẹ, các cha khi các mẹ, các cha già yếu. Có em ước gì mình mau lớn để có thể phụ giúp các mẹ, các cha công việc ở mái ấm. Có em muốn có thu nhập tốt, phụ mọi người nuôi dưỡng các em nhỏ giống như mình. Căn bệnh các em đang mang trong người cùng những tổn thương về tâm hồn và thể xác không thể dập tắt những khát vọng cao đẹp đó. Ngược lại, các em vẫn vươn lên, hướng về chân, thiện, mỹ như những chồi non hướng về ánh mặt trời. Đó cũng chính là nội lực mạnh mẽ giúp các em vượt qua những rào cản, định kiến và truyền cảm hứng sống cho những người khỏe mạnh về thể chất nhưng khô héo về tâm hồn. 

Đồng hành với các em, mái ấm luôn tạo điều kiện tốt nhất để các em nhỏ được phát huy tối đa tiềm năng và trở thành những công dân có ích cho xã hội.  Linh mục Đỗ Đức Phú (mái ấm Mai Tâm) cho biết: “Bên cạnh việc nuôi dưỡng các em về thể chất, nhân cách, chúng tôi còn quan trọng công tác hướng nghiệp. Mái ấm định hướng để các em trở thành những con người tự lập, vững vàng với cuộc sống và biết cho đi như các em đã được nhận”. 

Từ mái ấm Mai Tâm, những bạn nhỏ năm nào đã dần trưởng thành. Có em trở thành điều dưỡng và đã lập gia đình, có em đang nỗ lực trên giảng đường đại học, có em đang học nghề mà mình yêu thích. Dù là ước mơ nào chăng nữa, mái ấm sẽ luôn chắp cánh để các em được bay cao bay xa và vươn đến một ngày mai tươi sáng. 

Lớp mẫu giáo đặc biệt tại Mai Tâm

“Giờ cơm đến rồi, mình cùng dọn cơm nhé” – Sau lời nhắc nhở của giáo viên, các bạn nhỏ 4-5 tuổi lần lượt xếp hàng ngay ngắn, lấy phần cơm của mình và bưng ra bàn ăn mà hoàn toàn không nhờ đến sự giúp đỡ của bất kỳ ai. Đó là những hoạt động quen thuộc diễn ra mỗi ngày tại lớp mẫu giáo thuộc mái ấm Mai Tâm. 

Lớp mầm non tại Mai Tâm là lớp học dành riêng cho những bạn nhỏ đang sống chung hoặc chịu ảnh hưởng của HIV. Lớp học hiện có 7 em nhỏ và theo tinh thần của phương pháp giáo dục Montessori. Mỗi buổi sáng, trước khi bước vào lớp học, các bé được chọn cách mà giáo viên sẽ chào đón mình bằng việc chỉ tay vào những hình vẽ ôm, hôn và vỗ tay trên cửa. Đây là trò chơi thú vị giúp các con học cách bày tỏ cảm xúc, tạo sự gắn kết với cô giáo và khơi gợi sự hào hứng trong học tập. 

Các bé lớp mầm non đang theo dõi chương trình giải trí – giáo dục

Lớp học thường bắt đầu bằng giờ vòng tròn, sau đó là giờ hoạt động cá nhân. Giờ vòng tròn là thời gian các con được cô giáo hướng dẫn hoạt động chung. Với giờ hoạt động cá nhân, các con được tự do lựa chọn học cụ để tìm tòi và khám phá.

Một trong những điểm đặc biệt của lớp học là “chiếc ghế bình an” được đặt trước cửa. Khi cảm thấy tức giận, buồn bã, các bạn nhỏ sẽ chủ động ra khỏi lớp và ngồi trên chiếc ghế này. Thỉnh thoảng, giáo viên sẽ hỏi các bạn: “Con đã cảm thấy bình an chưa?”. Nếu có, các con sẽ vào lớp và tiếp tục các hoạt động của mình. Nếu chưa, các con có thể ngồi lại thêm đến khi cảm xúc được cân bằng. 

 

Các bạn nhỏ xếp hàng lấy cơm trưa

Dù mới chỉ 4-5 tuổi, tính kỷ luật và khả năng tự lập của các bé tại lớp học khiến người người phải bất ngờ. Mỗi ngày các bé có 2 bữa ăn chính và một bữa ăn xế. Khi đến giờ ăn, các con tự giác xếp hàng, không chen lấn xô đẩy. Các thao tác xúc cơm, lấy đồ ăn được các bạn nhỏ thực hiện thành thục. Cô Võ Thị Ánh Nguyệt – giáo viên của lớp học cho biết: “Các bạn được thoải mái lấy phần ăn tùy theo nhu cầu của mình, không bị ép buộc hay chịu sự can thiệp của giáo viên. Nếu con đói con có thể ăn nhiều hơn. Nếu bữa xế các con ăn hơi no buổi chiều các con có thể ăn ít lại”. Sau giờ cơm, luôn có những bạn được phân công trực nhật phụ giúp các cô dọn dẹp. 

Mọi hoạt động trong giờ ăn đều được các con tự giác thực hiện mà không cần đến sự giúp đỡ

Cô Nguyệt đã làm việc với ở mái ấm Mai Tâm hơn 7 năm. Cô kể về cơ duyên đồng hành với lớp mầm non: “Trước đây tôi làm việc với các bạn cấp 1, cấp 2 tại mái ấm. Nhưng sau khi kết hôn và có em bé, tôi nhận ra rằng những năm đầu đời các bạn nhỏ có khả năng học được rất nhiều điều, nếu không tận dụng quãng thời gian này là rất lãng phí. Trong khi đó, mái ấm có đầy đủ điều kiện để chăm lo cho các bé về mặt giáo dục.  Tôi xin đi học thêm và trở về hỗ trợ các bạn mầm non”. 

Tuy mới triển khai hơn 1 năm, nhưng lớp mẫu giáo theo phương pháp Montessori tại mái ấm Mai Tâm đã đem lại nhiều kết quả khả quan. Đây sẽ là nền tảng để các bạn nhỏ ở mái ấm phát huy tối đa tiềm năng sẵn có, trở thành những con người tự tin, tự lập và giàu lòng yêu thương. 

Chữa lành vết thương tinh thần cho bà mẹ và trẻ em bị ảnh hưởng và sống với HIV

Những phụ nữ và trẻ em đến với mái ấm Mai Tâm ít nhiều đều chịu đựng tổn thương về tâm lý bởi căn bệnh đang mang trong mình. Để xoa dịu nỗi mặc cảm, tự ti của họ, mái ấm Mai Tâm luôn đồng hành chữa lành và tạo nên môi trường sống chất lượng cho các thành viên. 

Đào tạo kỹ năng chăm sóc và trò chuyện với trẻ

Mái ấm Mai Tâm hiện đang cưu mang 87 trẻ em sống và chịu ảnh hưởng bởi HIV/AIDS. Hầu hết các em bị bỏ rơi và được đưa về từ các bệnh viện lớn như Hùng Vương, Từ Dũ, Nhi Đồng II… Để nuôi dưỡng, giáo dục các em trở thành một con người toàn diện, mái ấm Mai Tâm không chỉ hỗ trợ phát triển thể chất mà song song với đó còn xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh. 

Khu vui chơi dành cho trẻ em tại mái ấm Mai Tâm

Từ rất sớm các em đã được tiếp cận với những bộ môn năng khiếu như hội họa, âm nhạc. Qua đó, các em được thỏa mãn đam mê, diễn tả những mơ ước, khát vọng của mình. Với sự hỗ trợ của những giảng viên mỹ thuật, những bức tranh của các em sẽ được trưng bày trong các buổi triển lãm gây quỹ cho mái ấm. 

Vào những dịp cuối tuần hoặc lễ tết, mái ấm thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, dã ngoại, du lịch để các em có cơ hội giải tỏa áp lực học hành, khám phá cuộc sống và có được nhân sinh quan rộng mở. Mỗi cuối ngày, các em sẽ dành một chút thời gian để thực hiện “Phút hồi tâm”. Đây là hoạt động giúp các em lấy lại trạng thái cân bằng, xoa dịu những tổn thương tâm hồn và khơi gợi lòng biết ơn với những điều tốt đẹp đã được nhận. 

Phòng đọc sách và nghỉ trưa của các em

Mong muốn các em trở thành người có lòng trắc ẩn, biết cảm thông và chia sẻ những người có hoàn cảnh khó khăn, mái ấm ưu tiên cho các em tham gia hoạt động thiện nguyện. Trong đời sống, mái ấm cũng khuyến khích các em chăm sóc các vật nuôi để học cách bồi đắp tình yêu thương. 

Linh mục Đỗ Đức Phú (mái ấm Mai Tâm) cho biết, khó khăn lớn nhất đối với mái ấm là việc nuôi dạy trẻ vị thành niên. Đây là giai đoạn chuyển tiếp giữa hai thời kỳ trẻ em và người lớn nên các em thường phải trải qua cơn khủng hoảng của những biến đổi về tâm sinh lý, mong muốn khẳng định bản thân với nhân cách và bản ngã riêng với môi trường xung quanh, sự thức tỉnh của xung năng tính dục. Đối diện với các thay đổi này, các em khao khát tự vượt qua chính mình cách mãnh liệt  và có phần thái quá, đôi khi quá tiêu cực dẫn đến dễ sa vào tệ nạn xã hội. Ở lứa tuổi này, các em có nhu cầu được lắng nghe và thấu hiểu; đồng thời dễ có những xung đột nội tâm dẫn đến cảm giác khó khăn, tồi tệ, thậm chí đau khổ. Vì vậy, mái ấm Mai Tâm đã mở ra phòng tham vấn tâm lý do nhân viên tham vấn có chuyên môn phụ trách để các em có thể đến chia sẻ, được lắng nghe, nâng đỡ và đồng hành. Những em mắc chứng tự kỷ, tăng động, giảm chú ý hoặc thuộc các trường hợp tâm bệnh trẻ em khác sẽ được đánh giá tâm lý thông qua các công cụ chẩn đoán, từ đó phân tích và đưa ra các  yêu cầu thăm khám tâm lý phù hợp.

Các bé lớp mẫu giáo theo dõi chương trình giải trí – giáo dục

Mở đường đưa người bị ảnh hưởng và sống với HIV trở về xã hội.

Từ 2005 đến nay, mái ấm chỉ có 8 trường hợp các em qua đời vì bệnh. Số còn lại đều trưởng thành khỏe mạnh. Một số em đã có thể bắt đầu đời sống tự lập. Cha Phú cho biết: “Em đầu tiên trưởng thành tại mái ấm là một bạn học ngành y. Ra trường, bạn quay về mái ấm phục vụ 3 năm, sau đó lập gia đình. Một em hiện là sinh viên năm cuối chuyên ngành Kế toán – Tài chính (ĐH HUTECH). Một số em khác cũng đang học nghề cắt tóc, nghề may hoặc tìm việc làm để xây dựng cuộc sống riêng”.

Với các bà mẹ, mái ấm dạy nghề, tạo công ăn việc làm và trả lương cho họ. Điều này giúp bệnh nhân vượt qua nỗi bi quan, được nâng cao phẩm giá, tự nuôi sống bản thân và con cái. Từ đó, họ có điều kiện để tái hòa nhập xã hội.

10 năm nay chị Yến vẫn tận tụy chăm sóc cho các bé từng bữa ăn giấc ngủ

Cách đây 10 năm, chị Nguyễn Kim Yến (tên nhân vật đã được thay đổi) ôm đứa con còn đỏ hỏn đến với mái ấm Mai Tâm. Giữa bị lúc người thân, xã hội ruồng bỏ, hai mẹ con chị đã được mái ấm Mai Tâm dang rộng vòng tay đón nhận. Ở đây, chị và con được hỗ trợ những nhu cầu thiết yếu và tiếp nhận điều trị HIV. Sau khi sức khỏe đã ổn định, chị trở thành bảo mẫu cho các bé với mức lương ổn định hàng tháng. 3 năm trước, chị Yến lập gia đình và chuyển ra ngoài, nhưng vẫn tiếp tục phục vụ cho mái ấm.

“Dù việc lớn việc nhỏ, không phải phận sự của mình tôi vẫn làm hết mình, vì ân tình nhận được từ các cha quá lớn. Nếu không có mái ấm và các cha mẹ con tôi sẽ không có được ngày hôm nay” – Chị Yến chia sẻ. 

Những hoạt động của mái ấm không chỉ giúp bà mẹ và trẻ em chung sống lâu nhất với căn bệnh thế kỷ mà còn giúp họ sống có ích mỗi ngày. Trẻ em được lớn lên trong tình yêu thương, giữ trọn ánh mắt hồn nhiên và có một tương lai tươi sáng. Các chị, các mẹ phục hồi niềm tin vào cuộc sống, được cống hiến cho xã hội và trở thành công dân có ích. Tất cả hướng đến mục tiêu bệnh nhân HIV/AIDS không còn phải chịu nỗi đau đớn về thể xác và tinh thần.

Mẹ của gần 100 em nhỏ

“Mẹ” là cách thân thương mà những em nhỏ tại mái ấm Mai Tâm dùng để gọi các bảo mẫu. Mặc dù không mang nặng đẻ đau, nhưng nhiều năm nay các mẹ đã chăm sóc những đứa trẻ bị bỏ rơi ở đây như chính con ruột của mình.  “Mẹ” cũng là ý nghĩa của cái tên Mai Tâm, gói gọn sứ mệnh cao đẹp mà mái ấm đang thực hiện cho những trẻ em chịu tác động của căn bệnh HIV/AIDS. 

Mái ấm Mai Tâm hiện có 9 bảo mẫu. Hầu hết các chị là những bà mẹ đang sống chung với H. Bị người thân, xã hội ruồng bỏ, các chị được mái ấm cưu mang và hỗ trợ điều trị. Sau đó, có những chị trở về với gia đình, với cộng đồng, có những chị ở lại phục vụ cho mái ấm bằng cách chăm sóc cho các trẻ bị bỏ rơi và mồ côi được đưa đến mái ấm. Không có người thân kề cạnh, việc được gọi các chị một tiếng “ mẹ”, được ôm ấp, vỗ về giúp các em nhỏ này ít nhiều cảm nhận được tình mẫu tử và thấy rằng mình cũng có một gia đình. 

Dù không cùng máu mủ nhưng các mẹ ở Mai Tâm vẫn hết lòng chăm sóc các trẻ ở đây

Mỗi ngày, công việc chính của các mẹ là chăm lo cho đời sống của các bé: nấu nướng, dọn dẹp, tắm rửa, theo dõi tình hình sức khỏe của từng trẻ. Mỗi buổi tối, các mẹ chia nhau ra các phòng ngủ chung với các con. Khi các con bị bệnh, các mẹ sẽ chuyển con qua phòng y tế để điều trị. Từng bữa ăn giấc ngủ của các em đều được các mẹ chăm sóc chu toàn. 

Các bé 2-3 tuổi đang được các mẹ bón cơm 

Gắn bó với vai trò bảo mẫu tại mái ấm Mai Tâm hơn 13 năm, Chị T.T. cho biết công việc này “phải thương thì mới làm được”. Các bé ở Mai Tâm thuộc nhiều độ tuổi khác nhau, vì thế các con cũng cần một chế độ chăm sóc riêng. Với những bé sơ sinh, cần hơi mẹ, các mẹ phải thường xuyên thức đêm để chăm bé. Với những bé mầm non, các mẹ cần chơi cùng bé, bón cho bé từng muỗng cơm. Khi các bé bước vào lứa tuổi vị thành niên, các mẹ cũng cần tâm sự, chia sẻ để thấu hiểu con.

“Ở đây chúng tôi không la lét hay đánh mắng các con mà luôn cố gắng nuôi dạy các con bằng sự kiên nhẫn. Nhiều lúc các bé biếng ăn, không nghe lời tôi cũng rất nóng. Nhưng khi bình tâm suy nghĩ lại, nghĩ đến sự thiệt thòi của các con, tôi lại kìm nén những cảm xúc nhất thời đó và thay đổi cách hành xử phù hợp hơn để không làm tổn thương các con” – Chị T.T. chia sẻ.

Chị T.T. cho biết điều quý giá nhất chị và các chị em khác nhận được ở Mai Tâm chính là tình cảm mà các con dành cho mình. Chỉ cần một cái ôm, một cái hôn hay một bức tranh các con vẽ tặng cũng là nguồn động lực to lớn để các chị tiếp tục công việc của mình.

Từ chỗ cảm thấy bế tắc, chán đời vì là “người có H”, các bảo mẫu tìm thấy niềm vui khi có cơ hội một cách bình đẳng để tham gia chăm sóc cho các bé tại mái ấm Mai Tâm. Cuộc sống của các chị em bảo mẫu ở đây trở nên ý nghĩa hơn.

Nơi nụ cười trở về với em

Ngắm những nụ cười rạng rỡ như chưa hề hằn vấy tổn thương, những em nhỏ hồn nhiên cắp sách như chưa từng bị xa lánh kì thị, hình như mọi đau khổ của đời sống đều buộc phải dừng chân ngoài cánh cổng của Mái Ấm Mai Tâm vì chỉ có tình yêu mới được phép sinh sôi bên dưới mái nhà này. Bỏ lại những khó khăn từ căn bệnh thế kỷ, những em nhỏ nhiễm HIV cuối cùng cũng tìm lại được niềm vui sống tại nơi ắp đầy lòng thương đó.

Nụ cười hồn nhiên của các em tại Mái ấm Mai Tâm 

10 giờ 30 phút, xe đưa đón chở các em từ trường về đến mái ấm để ăn trưa, nghỉ ngơi trước khi tiếp tục những sinh hoạt khác. Vì đang là mùa thi nên nhiều em vừa ăn xong đã vội lên phòng để ôn bài cho các môn thi buổi chiều. Em T., hiện là học sinh lớp 4, dù đã trải sẵn chiếu chăn nhưng trên tay vẫn khư khư tờ đề cương để nhẩm lại bài. Khi được hỏi, T. kể em rất thích đi học, em học giỏi tất cả các môn, và em còn thích đến trường vì được đá bóng cùng các bạn. T. không biết mình đã ở Mái ấm Mai Tâm từ khi nào nhưng trong ký ức, em luôn nhớ rằng mình đã được yêu thương rất nhiều.

 Các em luôn được dành trọn tình yêu thương ngay từ khi còn bé

không phải là em nhỏ duy nhất ở mái ấm có cảm nhận như vậy; hầu hết các em tại đây đều dành tình cảm đặc biệt cho các sơ, tình nguyện viên, cũng như các cha phụ trách. Em P., hiện đang học lớp 10, vui vẻ kể về những lần bị các sơ mắng, trong ánh mắt em chẳng hề có chút giận hờn nào. Em nói mình hiểu rõ các sơ phải thương em lắm mới dành cho em sự quan tâm, căn dặn đó.

 Một lớp mẫu giáo tại Mái ấm Mai Tâm

Cha Đỗ Đức Phú – một trong các cha phụ trách mái ấm – cho biết ngoài thuốc men, dinh dưỡng thì điều Mái ấm Mai Tâm chú trọng nhất là làm thế nào để các em được phát triển toàn diện, có kiến thức lẫn tinh thần lạc quan, khi tái hòa nhập với cộng đồng sẽ biết bao dung với mọi người. Ngoài những lúc làm việc, cha Phú luôn dành thời gian để trò chuyện cùng các em, hỏi thăm về việc học và cho các em những lời động viên.

 Cha Đỗ Đức Phú thường xuyên dành thời gian vui chơi cùng các em nhỏ tại mái ấm

Hiện tại, Mái ấm Mai Tâm đang là nơi ở của 87 em nhiễm HIV, trong đó chủ yếu là các bé ở độ tuổi tiểu học và trung học. Ngoài ra còn có các sơ, anh chị tình nguyện viên đến cùng nhau chăm sóc cho các bé. Một số sơ ngủ lại mái ấm cùng các em, được những bé nhỏ tuổi gọi bằng “mẹ” vô cùng thân thương. Đồng hồ vừa điểm 12 giờ, các “mẹ” liền giục mọi người mau mang cặp xuống để xe lại đưa đến trường. Chẳng phải ruột thịt nhưng tình yêu mọi người dành cho nhau ở Mái ấm Mai Tâm còn hơn cả của một gia đình, và chính điều đó đã giúp các em được lớn lên với nụ cười hồn nhiên luôn nở trên môi.